EMG – informacje dla pacjentów

Elektroneurografia (ENG) – badanie przewodnictwa nerwowego

Badanie to służy do oceny przewodnictwa we włóknach ruchowych i czuciowych nerwów obwodowych. Wykonuje się je w celu potwierdzenia uszkodzenia pojedynczego nerwu lub wielu nerwów, a także w celu przybliżenia mechanizmu uszkodzenia. Określenie mechanizmu uszkodzenia pozwala lepiej ukierunkować dalsze badania diagnostyczne, których celem jest postawienie diagnozy choroby prowadzącej do dysfunkcji nerwów. W przypadku stwierdzenia uszkodzenia nerwów niekiedy wykonuje się dodatkowo badanie elektromiograficzne (opisane poniżej), aby określić czy mamy do czynienia z procesem ostrym czy przewlekłym. Badanie przewodnictwa nerwowego uzupełnione o badanie elektromiograficzne wykonuje się również w przypadkach pourazowego uszkodzenia nerwów – jest ono pomocne w określeniu rokowania co do powrotu funkcji nerwu.

Jak wygląda badanie ENG?

Podczas badania ENG na skórze umieszcza się elektrody powierzchniowe, które rejestrują tzw. potencjał czynnościowy powstający wskutek pobudzenia nerwu. Elektrody znajdują się nad mięśniem lub obszarem skóry zaopatrywanym przez badany nerw. Następnie nerw pobudzany jest w kilku miejscach bodźcem elektrycznym o niewielkim natężeniu i krótkim czasie trwania dostarczanym ze stymulatora elektrycznego zintegrowanego z aparatem rejestrującym. Uzyskane w ten sposób potencjały czynnościowe odzwierciedlają funkcjonowanie nerwu.

Elektromiografia (EMG)

Elektromiografia to inaczej ocena aktywności elektrycznej mięśnia. Badanie to wskazuje czy mięsień jest prawidłowy czy zmieniony chorobowo, określa także rodzaj zmian patologicznych: miogenne (wskazujące na chorobę z grupy tzw. miopatii) lub neurogenne (zmiany w mięśniu wtórne do uszkodzenia nerwu, korzenia nerwowego lub segmentu rdzenia kręgowego zaopatrującego dany mięsień).

Jak wygląda badanie EMG?

Badanie EMG wykonywane jest za pomocą elektrody igłowej jednorazowego użytku, którą wkłuwa się do mięśnia. Elektroda igłowa jest podobna do igły iniekcyjnej, ale w środku zawiera platynowy drucik, którego końcówka służy jako elektroda odbiorcza. W trakcie badania elektromiograficznego nie stosuje się stymulacji zewnętrznej, tak jak w badaniu przewodnictwa nerwowego. Potencjały elektryczne, które są rejestrowane podczas badania EMG pochodzą z samego mięśnia. Mięsień ocenia się kolejno: w stanie rozluźnienia, podczas umiarkowanego skurczu oraz podczas maksymalnego skurczu dowolnego – stąd ważna jest współpraca pacjenta podczas badania. W trakcie badania konieczne są kilkakrotne zmiany położenia elektrody, co może powodować ból związany z przekłuciem.

Zastosowanie badań EMG i ENG

Badanie ENG i EMG mają zastosowanie w diagnostyce następujących schorzeń:

  • uszkodzenie pojedynczych nerwów m.in. zespół cieśni nadgarstka, zespół rowka nerwu łokciowego, uszkodzenie nerwu strzałkowego, uszkodzenie nerwu promieniowego, uszkodzenie nerwu twarzowego,
  • polineuropatie,
  • miopatie,
  • radikulopatie (uszkodzenie korzeni nerwowych np. w przebiegu dyskopatii),
  • uszkodzenie splotu – ramiennego lub lędźwiowo-krzyżowego,
  • choroba neuronu ruchowego,
  • miastenia.

Jak długo trwa badanie i gdzie jest wykonywane?

Badanie trwa od 20 minut (np. zespół cieśni nadgarstka) do 1-1,5 godziny (choroba neuronu ruchowego, uszkodzenie splotu). Wynik badania przekazywany jest w formie opisu z dołączonymi tabelami oraz niekiedy wykresami. Badania EMG i ENG wykonujemy w naszej Pracowni EMG w Myślenicach.

Czy badanie boli?

Podczas badania przewodnictwa nerwowego stosuje krótkotrwałą stymulację elektryczną prądem o małej energii, co wiąże się z krótkotrwałym odczuwaniem nieprzyjemnych wrażeń lub bólu. Ból w czasie badania elektromiograficznego jest z ukłuciem mięśnia jednorazową igłą. Wszystkie procedury wykonywane są pod kontrolą lekarza, który jest obecny w czasie całego badania.

Jak przygotować się do badania?

Badania EMG i ENG nie wymagają szczególnego przygotowania. Przed badaniem nie trzeba być na czczo i można zażyć leki, które zwykle się przyjmuje. O zażywaniu leków przeciwkrzepliwych należy poinformować lekarza wykonującego badanie.

O czym należy powiedzieć lekarzowi przed badaniem?

Przed badaniem przewodnictwa nerwowego oraz badaniem elektromiograficznym należy poinformować lekarza o:

  • wszczepionym kardiostymulatorze (tzw. rozruszniku serca) – nie jest on bezwzględnym przeciwwskazaniem do badania, ale wymaga zachowania szczególnej ostrożności oraz unikania niektórych miejsc i rodzajów stymulacji,
  • posiadaniu choroby prowadzącej do zaburzeń krzepnięcia krwi – w takiej sytuacji pacjent powinien mieć ze sobą aktualny wynik badania układu krzepnięcia,
  • zażywanych lekach, które wpływają na krzepnięcie krwi (np. aspiryna, klopidogrel, xarelto, pradaxa, acenokumarol, warfin – w przypadku zażywania jednego z dwóch ostatnich leków należy mieć aktualny wynik INR; terapeutyczny poziom INR nie jest przeciwwskazaniem do badania, ale wymaga zachowania szczególnej ostrożności przez badającego lekarza np. unikania badania mięśni głębokich,

Przeciwwskazania do badań EMG i ENG

Przeciwwskazaniem do badania przewodnictwa nerwowego jest wszczepiony kardiowerter-defibrylator. Przeciwwskazania do badania elektromiograficznego są:

  • ciężkie zaburzenia krzepnięcia krwi,
  • leczenie doustnymi antykoagulantami z wysokim wskaźnikiem INR (powyżej poziomu terapeutycznego),
  • stany zapalne skóry lub tkanki podskórnej (nie wykonuje się badania mięśni w tym obszarze).