Jakie są przyczyny bólu krzyża?

Ból kręgosłupa jest jedną z najczęstszych dolegliwości w populacji. Najczęstszy jest ból dolnego odcinka kręgosłupa, tzw. ból krzyża. Pojawia się on epizodycznie lub występuje stale u aż ok. 80% społeczeństwa. Częstość występowania bólu krzyża wzrasta z wiekiem. Do jego wystąpienia predysponuje ciężka praca fizyczna, a także praca w pozycji siedzącej. Przyczyn bólu kręgosłupa jest bardzo wiele. Najczęściej, bo w około 90% przypadków, mamy do czynienia z tzw. nieswoistym bólem krzyża. Jest to ból odcinka lędźwiowego kręgosłupa, niekiedy promieniujący do pośladka. W badaniu neurolog nie stwierdza odchyleń poza usztywnieniem i ograniczeniem ruchomości dolnego odcinka kręgosłupa i wzmożonym napięciem mięśni przykręgosłupowych. W badaniach obrazowych obserwuje się różnie nasilone zmiany zwyrodnieniowe kręgów i stawów międzykręgowych, a w badaniu elektromiograficznym (EMG) nie stwierdza się istotnych odchyleń od normy. Nie stwierdza się innej przyczyny bólu poza tymi właśnie zmianami zwyrodnieniowymi. Z kolei swoisty ból krzyża, znacznie rzadszy, to ból spowodowany konkretną przyczyną. Do takich przyczyn należą: dyskopatie, urazy, zapalenia stawów kręgosłupa lub zapalenia kości, choroby reumatyczne, nowotwory, wady wrodzone kręgosłupa. Szczególną postać swoistego bólu krzyża stanowi ból spowodowany uciskiem na korzenie nerwowego wychodzące z rdzenia kręgowego. Uszkodzenie korzenia nerwowego nosi nazwę radikulopatii. Radikulopatia najczęściej wynika z ucisku na korzeń nerwowy przez przepuklinę jądra miażdżystego (taki stan określany jest potocznie jako dyskopatia), chociaż może też być spowodowana innymi wyżej wymienionymi przyczynami swoistego bólu krzyża. Objawy radikulopatii lędźwiowo-krzyżowej to silny ból dolnego odcinka kręgosłupa promieniujący do kończyny dolnej (ból może promieniować do kolana, kostki bocznej i małego palca lub do palucha – to zależy od tego, który korzeń jest uszkodzony). Ból nasila się przy kaszlu, kichaniu i podczas ruchu. Mogą mu towarzyszyć: upośledzenie czucia lub nieprzyjemne doznania czuciowe na określonym obszarze skóry oraz niedowład – np. opadanie stopy. Zawsze w przypadku nagłego wystąpienia niedowładu stopy lub też w przypadku wystąpienia zaburzeń czynności zwieraczy trzeba pilnie zgłosić się do gabinetu neurologa gdyż opóźnienie rozpoznania i leczenia (najczęściej w takich sytuacjach konieczne jest leczenie operacyjne) może doprowadzić do utrwalenia się tych objawów.

Opracowała:
Dr n. med. Monika Ostrowska – specjalista neurolog